Lithuania

၁၂၉။ လစ္သူေယးနီးယား
(Lithuania)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

၁၂၃၆ ခုႏွစ္တြင္ မင္ဒူးဂတ္ (Mindaugas) ၏ စုစည္းမႈ ေအာက္တြင္ ရွိခဲ့သည္။ ေနာက္ရာစုႏွစ္အတြင္း မဟာမိတ္မ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ လစ္သူေယးနီးယားသည္ ယေန႔ဘီလာရုစ္ႏွင့္ ယူကရိန္းနယ္ေျမမ်ားအထိ ခ်ဲ႕ထြင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ၁၄ ရာစု ေနာက္ပိုင္းတြင္ လစ္သူေယးနီးယားသည္ ဥေရာပတြင္ နယ္ပယ္အၾကီးမားဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ၁၃၈၆ တြင္ ပိုလန္ႏွင့္မဟာမိတ္ ဖြဲ႔ခဲ့ျပီးေနာက္ပိုင္း ႏွစ္ႏိုင္ငံေပါင္းစည္း၍ တစ္ဦးတည္း အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ၁၅၆၉ တြင္ ပိုလန္-လစ္သူေယးနီးယန္း စနသဟာရႏိုင္ငံဟူ၍ ႏွစ္ျပည့္တစ္ျပည္ ေပါငး္စည္းခဲ့စည္းခဲ့သည္။ ၁၇၉၅ အထိ ေပါင္းစည္းခဲ့ျပီး ပတ္၀န္းက်င္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ဩဇာလႊမ္းမိုးမႈ ဖိအားမ်ားေၾကာင့္ ျပိဳကြဲခဲ့သည္။ ပထမကမၻာစစ္ၾကီးအျပီးတြင္ လစ္သူေယးနီးယား လြတ္လပ္ေရးရခဲ့ျပီး ၁၉၄၀ တြင္ ရုရွမွက်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ ထိုက်ဴးေက်ာ္မႈကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တိုင္းျပည္အမ်ားအျပား ကလက္မခံခဲ့ေပ။ ၁၉၉၀ မတ္လ (၁၁) ရက္ေန႔တြင္ လစ္သူေယးနီးယားသည္ ဆိုဗီယက္ရီပတ္ပလစ္၏ ပထမဦးဆံုး လြတ္လပ္ေရးေၾကျငာေသာ ႏို္င္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉၉၁ စက္တင္ဘာလ မေအာင္ျမင္ေသာ အာဏာသိမ္းမႈ မျဖစ္ပြားခင္အခ်ိန္အထိ ထိုေၾကျငာခ်က္ကို ေမာ္စကိုက အသိအမွတ္မျပဳခဲ့ေပ။ ၁၉၉၃တြင္ ေနာက္ဆုံးလက္က်န္ ရုရွစစ္တပ္မ်ား ဆုတ္ခြာေပးခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ အေနာက္ဥေရာပ အသိုင္းအ၀န္းသို႔ ၀င္ေရာက္ေရးအတြက္ စီးပြားေရးတည္ေဆာက္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ေနတိုး(NATO) ႏွင့္အီးယူ(EU)အဖြဲ႔ မ်ားသို႔၀င္ေရာက္ခဲ့သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အေရွ ့ဥေရာပ၊ ေဘာလတစ္ပင္လယ္ႏွင့္ထိစပ္။ လတ္ဗီးယားႏွင့္ရုရွႏိုင္ငံမ်ားၾကား။

ေျမပုံအညႊန္း
ဥေရာပ။

ဧရိယာ
စုစုေပါင္း - ၆၅,၃၀၀ sqkm

ထိစပ္နယ္ေျမ
ဘီလာရုစ္ - ၆၈၀ km
လတ္ဗီးယး - 576 km
ပိုလန္ - ၉၁ km
ရုရွ - ၂၂၇ km

ကမ္းရိုးတန္း
၉၀ km

ရာသီဥတု
ပင္လယ္ပိုင္းရာသီဥတုႏွင့္ ဥေရာပကုန္းမရာသီဥတုႏွစ္အၾကား။ စိုစြတ္မွ်တေသာ ေဆာင္းရာသီႏွင့္ ေႏြရာသီတို႔ရွိ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
ေျမနိမ့္၊ ေရအိုင္မ်ားျပန္႔က်ဲတည္ရွိ။ ေျမဆီေကာင္းေသာေျမ။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆုံးအပိုင္း - ေဘာလတစ္ပင္လယ္ - ၀ m
အျမင့္ဆုံးအပိုင္း - ဂ်ဴးဇာပိုင္းကယ္လနက္ - ၂၉၉ - m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေျမေဆြးစိုင္။ စိုက္ပ်ိဳးေျမ၊ ပယင္း။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ - ၃,၅၅၅,၁၇၉% (၂၀၀၉)
လူဦးေရတိုးႏႈန္း - ၀.၂၇၉ % (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း - ၉.၁၁/၁၀၀၀ ဦးေရ(၂၀၀၉)
ေသဆုံးႏႈန္း - ၁၁.၁၂/၁၀၀၀ ဦးေရ(၂၀၀၉)
ပ်မ္းမွ်အသက္ - က်ား - ၆၉.၉၈ ႏွစ္
မ - ၈၀.၁ ႏွစ္
စုစုေပါင္း - ၇၄.၉ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
လစ္သူေယးနီးယန္း

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု
လစ္သူေယးနီးယန္း - ၈၃.၄ %
ပိုလန္ - ရုရွ ၆.၃ %
အျခားႏွင့္အမည္မသိ - ၃.၆ %

ကိုးကြယ္မႈ
ရိုမန္ကက္သလစ္ - ၇၉ %
ရုရွေအာ္သိုေဒါ့ - ၄.၁%
ပရိုတက္စတင့္ - ၁.၉ %
အျခားႏွင့္အမည္မသိ - ၅.၅ %
ဘာသာမဲ့ - ၉.၅ %

ဘာသာစကား
လစ္သူေယးနီးယန္း (ရုံးသုံး) - ၈၂ %
ရုရွ - ၈%
ပိုလန္ - ၅.၆ %
အျခားႏွင့္အမည္မသိ - ၄.၄ %

ျမိဳ ့ေတာ္
ဗီးလ္နီးယပ္ (Vilnius)

Posted in: ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ား