Macedonia

၁၃၂။မက္ဆီဒိုးနီးယား
(Macedonia)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း
၁၉၉၁ တြင္ ယူဂိုဆလားဗီးယားထံမွ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေရွးဂရိရာဇ၀င္လာ အမည္ႏွင့္ သေကၤတမ်ားကို ယူငင္သံုးစြဲထားမႈေၾကာင့္ ဂရိမွကန္႔ကြက္ခဲ့ရာ ႏို္င္ငံတကာမွ အသိအမွတ္ျပဳမႈ ေရႊ႕ဆိုင္းထားခဲ့ရသည္။ ၁၉၉၅ တြင္ လေပါင္း ၂၀ ၾကာ ကုန္သြယ္ေရးပိတ္ပင္ထားမႈကို ဂရိမွ ဖယ္ရွားေပးခဲ့ျပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရးျပဳလုပ္၇န္ သေဘာတူညီခဲ့သည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက မက္ဆီဒိုးနီးယားကို ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒလာ အမည္ျဖစ္ေသာ မက္ဆီဒိုးနီးယား သမၼတႏို္င္ငံဟူ၍ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ အသိ အမွတ္ ျပဳခဲ့ျပီး အမည္ေပးျခင္းကိစၥႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ဂရိႏွင့္ မက္ဆီဒိုးနီးယား ႏိုင္ငံမ်ားၾကားတြင္ ျဖန္ေျဖမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ သည္။ အယ္လေဘးနီးယန္း တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားက ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးအရ တရားမွ်တမႈ မရွိျခင္းမ်ားအေပၚ မေက်မနပ္ျဖစ္္ခဲ့ၾကျပီး ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ တြင္ ပုန္ကန္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုပုန္ကန္မႈကို မက္ဆီဒိုးနီးယား အယ္လ ေဘးနီးယန္း လူထုမွ ေထာက္ခံလာၾကျပီး ႏိုင္ငံတကာၾကား၀င္မႈျဖင့္ သေဘာတူညီခ်က္ခ်မွတ္ကာ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားအေပၚ တူညီေသာ အခြင့္အေရးမ်ားေပးအပ္ေသာ ဥပေဒသစ္မ်ား ေရးဆြဲျပဌာန္း၍ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား အဆံုးသတ္သြားခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္မ်ားအတြင္း ႏွစ္ဖက္စလံုး တိုးတက္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း သေဘာတူညီခ်က္ပါ အခ်က္အလက္မ်ား ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ေရး ၊စီးပြားေရးဖံြ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈ ေဆာင္ရြက္ေရး မ်ားမွာ မက္ဆီဒိုးနီးယားအတြက္ စိန္ေခၚမႈမ်ားျဖစ္သည္။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
အေရွ႕ေတာင္ဥေရာပ၊ ဂရိႏို္င္ငံ၏ ေျမာက္ဘက္။

ေျမပံုအညႊန္း
ဥေရာပ ။

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ ၂၄,၈၅၆ sq km
ေရ ၄၇၇ sq km
စုစုေပါင္း ၂၅,၃၃၃ sq km

ထိစပ္နယ္ေျမ
အယ္လေဘးနီးယား - ၁၅၅ km
ဘူလေဂးရီးယား ၁၄၈ km
ဂရိ ၂၄၆ km
ကိုဆိုဗို ၁၅၉ km
ဆားဘီးယား ၆၂ km

ကမ္းရိုးတန္း
မရွိ (ကုန္းတြင္းပိတ္)

ရာသီဥတု
ေႏြးေထြးေျခာက္ေသြ႔ေသာ ေႏြရာသီ ႏွင့္ ေဆာင္းဦးရာသီ။ အေတာ္အတန္ေအး၍ ႏွင္းသည္းထန္စြာက်
ေလ့ ရွိေသာ ေဆာင္းရာသီ။

ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
ေတာင္ထူထပ္ျပီး နက္ရႈိင္းေသာျမစ္၀ွမ္းမ်ားႏွင့္ ေတာင္ၾကားေဒသမ်ားရွိ။ ေရကန္ၾကီး သံုးခုရွိ၍ နယ္စပ္မ်ဥ္းေပၚ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ တည္ရွိသည္။ ဗာဒါျမစ္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္တည္ရွိသည္။

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
အရည္နိမ့္သံရိုင္း ၊ ေၾကးနီး ၊ ခဲ ၊ သြပ္ ၊ ခရိုမိုက္၊ မန္ဂနိ ၊ နီကယ္၊ အျဖိဳက္နက္၊ ေရႊ ၊ေငြ ၊ ၀ါဂြမ္း၊ ဂ်စ္ပဆစ္၊ သစ္ ၊ စိုက္ပ်ိဳးေျမ။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ ၂,၀၆၆,၇၁၈ (၂၀၀၉)
လူဦးေရတိုးႏႈန္း ၀.၂၆၂% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း ၁၁.၉၇/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း ၈.၈၁/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပွ်မ္းမွ်အသက္ က်ား - ၇၂.၁၈ ႏွစ္
မ - ၇၇.၃၈ ႏွစ္
စုစုေပါငး္ ၇၄.၆၈ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
မက္ဆီဒိုးနီးယန္း

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
မက္ဆီဒိုးနီးယန္း ၆၄.၂ %
အယ္လေဘးနီးယန္း ၂၅.၂ %
တူရကီ - ၃.၉ %
ရိုမန္ (ဂ်စ္ပဆီ) ၂.၇%
ဆာ့ဘ္ ၁.၈%
အျခား ၂.၂%

ကိုးကြယ္မႈ
မက္ဆီဒိုးနီးယန္းေအာ့သိုေဒါ့ - ၆၄.၇%
မြတ္စလင္ ၃၃.၃%
အျခားခရစ္ယာန္ ၀.၃၇%
အျခားႏွင့္အမည္မသိ ၁.၆၃%

ဘာသာစကား
မက္ဆီဒိုးနီးယန္း ၆၆.၅%
အယ္လေဘးနီးယန္း ၂၅.၁%
တူရကီ ၃.၅ %
ေရာမ ၁.၃ %
ဆားဘီးယန္း ၁.၂ %
အျခား ၁.၈ %

ျမိဳ႕ေတာ္
စေကာ့ဂ်ီ (Skopje)

Posted in: ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ား