ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း။ ။
၁၉၁၈ တြင္ ေျမာက္ပိုင္းယီမင္သည္ ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာထံမွလြတ္လပ္ေရးရခဲ့သည္။ ၁၉ ရစုတြင္ ေအဒင္ ဆိပ္ကမ္းတစ္ဝိုက္ေဒသမ်ားကို ၿဗိတိသွ်တို႕က လက္ေအာက္ခံနယ္ေျမမ်ားအျဖစ္တည္ေထာင္ထားခဲ့ၿပီး ၁၉၆၇ တြင္ၿဗိတိသွ်တို႕ ျပန္လည္ရုတ္သိမ္းသြားေသာအခါ ေတာင္ပိုင္းယီမင္ဟူ၍ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ေနာက္သံုးႏွစ္ အၾကာတြင္ေတာင္ပိုင္းယီမင္အစိုးရက မက္စ္ဝါဒကို က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ေတာင္ပိုင္းယီမင္မွ ေျမာက္ပိုင္းယီမင္သို႕ လူမ်ား အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ထြက္ခြာခဲ့ၾကၿပီး နိုင္ငံႏွစ္နိုင္ငံၾကား ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္စုမွ် ၾကာေအာင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြား ခဲ့သည္။ ၁၉၉၀ တြင္ ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းယီမင္တို႕ ယီမင္သမၼတနိုင္ငံ ဟူ၍တရားဝင္ ေပါင္းစည္းခဲ့ၾကသည္။
၁၉၉၄ တြင္ ေတာင္ပိုင္းခြဲထြက္ေရးသမားမ်ား၏ လႈပ္ရွားမႈကို ႏွိမ္နင္းနိုင္ခဲ့သည္။၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ေဆာ္ဒီအာေရ ဗ် နွင့္ ယီမင္တို႕ နယ္နိမိတ္ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္။
ပထဝီ အေနအထား။ ။
တည္ေနရာ။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း။ အာေရဗ်ပင္လယ္၊ ေအဒင္ပင္လယ္ေကြ႕၊ ပင္လယ္နီ တို႕ႏွင့္ ထိစပ္။
အိုမန္ ႏွင့္ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ်နိုင္ငံမ်ားၾကား
ေျမပံုအၫႊန္း။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း
ဧရိယာ။ ကုန္းေျမ = ၅၂၇ ၉၆၈ sq km
ေရ = ၀ sq km
စုစုေပါင္း = ၅၂၇ ၉၆၈ sq km
ထိစပ္နယ္ေျမ။ အိုမန္ ၂၈၈ km။ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ် ၁၄၅၈ km
ကမ္းရိုးတန္း။ ၁၉၀၆ km
ရာသီဥတု။ အမ်ားအားျဖင့္ ကႏၱာရဆန္ေသာရာသီဥတု။ အေနာက္ဘက္ကမ္းရိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ပူ၍
စိုထိုင္းေသာရာသီဥတု။ အေနာက္ဘက္ေတာင္တန္းေဒသမ်ားတြင္ အပူအေအးမွ်တ၍ မုတ္သုံ
ရာသီသက္ေရာက္မႈရွိ။ အေရွ႕ဘက္တြင္ အလြန္ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ေသာ၊ ျပင္းထန္ေသာ ကႏၱာရ
ရာသီဥတု
ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္။ မ်က္ႏွာျပင္ ျပားေသာေတာင္ကုန္းမ်ားႏွင့္ ၾကမ္းတမ္းေသာေတာင္မ်ားကို ေနာက္ခံျပဳ၍
က်ဥ္းေျမာင္းေသာကမ္းရိုးတန္း လြင္ျပင္ရွိ။ အာေရဗီးယန္း ကြ်န္းဆြယ္၏ အတြင္းပိုင္း ကႏၱာရ
ထဲသို႕ ကုန္းတြင္းပိုင္း ကႏ ၱာရေျမျပန္႕မွ ေလ်ာေစာက္ဆင္းသြား
မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္။
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း။ အာေရးဗီးယန္းပင္လယ္ = ၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း။ ဂ်ာဗယ္လ္ အန္ နာဘီ ရွဴအိုက္ ၃၆၆၇ m
သဘာဝ အရင္းအျမစ္။ ေရနံ။ ငါး။ ေက်ာက္ဆား။ ေက်ာက္မီးေသြးအနည္းငယ္။ ေရႊ။ ခဲ။ နီကယ္။ ေၾကးနီ။
အေနာက္ဘက္ရွိေျမၾသဇာေကာင္းမြန္ေသာေျမ
လူ႕အရင္းအျမစ္။ ။
လူဦးေရ။ ၂၃ ၄၉၅ ၃၆၁ ဦးေရ (၂၀၁၀)
လူဦးေရမ်ားျပားမႈကမာၻ႕အဆင့္။ ၄၈
လူဦးေရတုိးႏွဳန္း။ ၂.၇၁၃ % (၂၀၁၀)
ေမြးဖြားႏႈန္း။ ၃၄.၃၇/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ေသဆံုးနႈန္း။ ၇.၂၄/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ပ်မ္းမွ်အသက္။ က်ား = ၆၁.၃၅ ႏွစ္
မ = ၆၅.၄၇ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၆၃.၃၆ ႏွစ္ (၂၀၁၀)
လူမ်ဳိး။ ယီမင္
တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး။ အာရပ္လူမ်ဳိး အမ်ားဆံုး။ အာဖရိကန္-အာရပ္။ အာရွ။ ဥေရာပသား
ကိုးကြယ္မႈ။ ရွဖီ(ဆြန္နီ)ႏွင့္ ေဇဒီ(ရွီးအိုက္) တို႕ပါဝင္ေသာ မြတ္စလင္။ ဂ်ဴး၊ ခရစ္ယာန္၊ ဟိႏၵဴ အနည္းငယ္စီ
ဘာသာစကား။ အာရပ္
ၿမိဳ႕ေတာ္။ ဆာနား (Sanaa)
၁၉၁၈ တြင္ ေျမာက္ပိုင္းယီမင္သည္ ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာထံမွလြတ္လပ္ေရးရခဲ့သည္။ ၁၉ ရစုတြင္ ေအဒင္ ဆိပ္ကမ္းတစ္ဝိုက္ေဒသမ်ားကို ၿဗိတိသွ်တို႕က လက္ေအာက္ခံနယ္ေျမမ်ားအျဖစ္တည္ေထာင္ထားခဲ့ၿပီး ၁၉၆၇ တြင္ၿဗိတိသွ်တို႕ ျပန္လည္ရုတ္သိမ္းသြားေသာအခါ ေတာင္ပိုင္းယီမင္ဟူ၍ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ေနာက္သံုးႏွစ္ အၾကာတြင္ေတာင္ပိုင္းယီမင္အစိုးရက မက္စ္ဝါဒကို က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ေတာင္ပိုင္းယီမင္မွ ေျမာက္ပိုင္းယီမင္သို႕ လူမ်ား အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ထြက္ခြာခဲ့ၾကၿပီး နိုင္ငံႏွစ္နိုင္ငံၾကား ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္စုမွ် ၾကာေအာင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြား ခဲ့သည္။ ၁၉၉၀ တြင္ ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းယီမင္တို႕ ယီမင္သမၼတနိုင္ငံ ဟူ၍တရားဝင္ ေပါင္းစည္းခဲ့ၾကသည္။
၁၉၉၄ တြင္ ေတာင္ပိုင္းခြဲထြက္ေရးသမားမ်ား၏ လႈပ္ရွားမႈကို ႏွိမ္နင္းနိုင္ခဲ့သည္။၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ေဆာ္ဒီအာေရ ဗ် နွင့္ ယီမင္တို႕ နယ္နိမိတ္ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္။
ပထဝီ အေနအထား။ ။
တည္ေနရာ။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း။ အာေရဗ်ပင္လယ္၊ ေအဒင္ပင္လယ္ေကြ႕၊ ပင္လယ္နီ တို႕ႏွင့္ ထိစပ္။
အိုမန္ ႏွင့္ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ်နိုင္ငံမ်ားၾကား
ေျမပံုအၫႊန္း။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း
ဧရိယာ။ ကုန္းေျမ = ၅၂၇ ၉၆၈ sq km
ေရ = ၀ sq km
စုစုေပါင္း = ၅၂၇ ၉၆၈ sq km
ထိစပ္နယ္ေျမ။ အိုမန္ ၂၈၈ km။ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ် ၁၄၅၈ km
ကမ္းရိုးတန္း။ ၁၉၀၆ km
ရာသီဥတု။ အမ်ားအားျဖင့္ ကႏၱာရဆန္ေသာရာသီဥတု။ အေနာက္ဘက္ကမ္းရိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ပူ၍
စိုထိုင္းေသာရာသီဥတု။ အေနာက္ဘက္ေတာင္တန္းေဒသမ်ားတြင္ အပူအေအးမွ်တ၍ မုတ္သုံ
ရာသီသက္ေရာက္မႈရွိ။ အေရွ႕ဘက္တြင္ အလြန္ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ေသာ၊ ျပင္းထန္ေသာ ကႏၱာရ
ရာသီဥတု
ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္။ မ်က္ႏွာျပင္ ျပားေသာေတာင္ကုန္းမ်ားႏွင့္ ၾကမ္းတမ္းေသာေတာင္မ်ားကို ေနာက္ခံျပဳ၍
က်ဥ္းေျမာင္းေသာကမ္းရိုးတန္း လြင္ျပင္ရွိ။ အာေရဗီးယန္း ကြ်န္းဆြယ္၏ အတြင္းပိုင္း ကႏၱာရ
ထဲသို႕ ကုန္းတြင္းပိုင္း ကႏ ၱာရေျမျပန္႕မွ ေလ်ာေစာက္ဆင္းသြား
မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္။
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း။ အာေရးဗီးယန္းပင္လယ္ = ၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း။ ဂ်ာဗယ္လ္ အန္ နာဘီ ရွဴအိုက္ ၃၆၆၇ m
သဘာဝ အရင္းအျမစ္။ ေရနံ။ ငါး။ ေက်ာက္ဆား။ ေက်ာက္မီးေသြးအနည္းငယ္။ ေရႊ။ ခဲ။ နီကယ္။ ေၾကးနီ။
အေနာက္ဘက္ရွိေျမၾသဇာေကာင္းမြန္ေသာေျမ
လူ႕အရင္းအျမစ္။ ။
လူဦးေရ။ ၂၃ ၄၉၅ ၃၆၁ ဦးေရ (၂၀၁၀)
လူဦးေရမ်ားျပားမႈကမာၻ႕အဆင့္။ ၄၈
လူဦးေရတုိးႏွဳန္း။ ၂.၇၁၃ % (၂၀၁၀)
ေမြးဖြားႏႈန္း။ ၃၄.၃၇/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ေသဆံုးနႈန္း။ ၇.၂၄/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ပ်မ္းမွ်အသက္။ က်ား = ၆၁.၃၅ ႏွစ္
မ = ၆၅.၄၇ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၆၃.၃၆ ႏွစ္ (၂၀၁၀)
လူမ်ဳိး။ ယီမင္
တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး။ အာရပ္လူမ်ဳိး အမ်ားဆံုး။ အာဖရိကန္-အာရပ္။ အာရွ။ ဥေရာပသား
ကိုးကြယ္မႈ။ ရွဖီ(ဆြန္နီ)ႏွင့္ ေဇဒီ(ရွီးအိုက္) တို႕ပါဝင္ေသာ မြတ္စလင္။ ဂ်ဴး၊ ခရစ္ယာန္၊ ဟိႏၵဴ အနည္းငယ္စီ
ဘာသာစကား။ အာရပ္
ၿမိဳ႕ေတာ္။ ဆာနား (Sanaa)
0 comments:
Post a Comment