အေနာက္ဘက္ကမ္း (West Bank)

၁၉၉၃ စက္တင္ဘာတြင္ အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္ ဂါဇာကမ္းေျမွာင္ေဒသတြငပါလက္စတိုင္း အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အစီအစဥ္အတြက္ အစၥေရး ပီအယ္အိုက စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့ သည္။ ၁၉၉၄ ေမႏွင့္ ၁၉၉၉ စက္တင္ဘာလၾကားတြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ေသာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအရ ပါလက္စတိုင္းလူမ်ဳိးမ်ား အေနထူထပ္ေသာ အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္ ဂါဇာကမ္းေျမွာင္ေဒသမ်ားကို တာဝန္ယူနိုင္ ရန္အစၥေရးက ပါလက္စတိုင္း အာဏာပိုင္အဖဲြ႕ ေခၚ (PA) သို႕လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္ ဂါဇာ ကမ္းေျမာင္ေဒသမ်ားကို အၿမဲတမ္းလႊဲေျပာင္းေပးနိုင္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးညိွနိႈင္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ေနစဥ္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ အင္တီဖာဒါ(intifada) ေခၚ ပါလက္စတိုင္း လြတ္ေျမာက္ေရးႏွုင့္ဂ်ဴးဆန္႕က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေပၚေပါက္လာခဲ့သျဖင့္ ညိွနႈိင္းမႈမ်ား ရပ္တန္႕သြားခဲ့ရသည္။ ၂၀၀၃ ဧၿပီလတြင္ ကုလသမဂၢ၊ ဥေရာပ သမဂၢ၊ ရုရွ၊ အေမရိကန ္ပါဝင္သည့္ ေလးပြင့္ဆိုင္အဖြဲ႕ႀကီးက အစၥေရးႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါလက္စတိုင္း ဟူ၍ ႏွစ္နိုင္ငံ ယွဥ္တြဲရပ္တည္ေရး အစီအစီကို အေျခခံ၍ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ခန္႕တြင္ ပဋိပကၡမ်ားအဆံုးသတ္နိုင္ရန္ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ျဖင့္ လမ္းျပေျမပံုတစ္ခုကိုေရးဆဲြခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ပါလက္စတိုင္းေခါင္းေဆာင္ ရာဆာအာရာဖတ္ ေသဆံုးသြားၿပီးေနာက္ PA ဥကၠဌ အျဖစ္ မာမြတ္အာဘက္စ္ (Mahmud Abbas) ကို ၂၀၀၅ ဇန္နဝါရီလတြင္ ေရြး ခ်ယ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႕ေနာက္ တစ္လအၾကာတြင္ ရွမ္းအယ္လ္ရွိတ္ (Sharm el-Sheike Commitment) သေဘာတူ ညီခ်က္ျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္ရန္ အစၥေရးႏွင့္ ပီေအ တို႕ သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၀၅ စက္တင္ဘာလတြင္ အေနာက္ဘက္ကမ္း ေနရာေလး ေနရာရွိစစ္သားမ်ားကို ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းခဲ့ျခင္း၊ ဂါဇာ ကမ္းေျမွာင္ေဒသရွိ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာမ်ား၊ စစ္သားမ်ားျပန္လည္ရုပ္သိမ္းျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကိုမိမိသေဘာျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ပင္လယ္ျပင္၊ ေဝဟင္ႏွင့္ ဝင္ေပါက္ထြက္ေပါက္ အမ်ားအျပားကို အစၥေရးက ဆက္လက္ထိန္းခ်ဳပ္ထားခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ ဇန္နဝါရီလတြင္ အစၥလာမ္မစ္ေတာ္လွန္ေရးလႈပ္ရွားမႈ(HAMAS) အဖြဲ႕က ပါလက္စတိုင္း ဥပေဒျပဳ ေကာင္စီ (Palestinian Legislative Council – PLC) တြင္အနိုင္ရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ မတ္ လတြင္ ဟားမတ္စ္ ကပီေအတြင္ အာဏာရရွိလာခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ဥကၠဌအားဘတ္စ္ ကပါလက္စတိုင္းတို႕ အေပၚ စီးပြားေရးပိ္တ္ဆို႕မႈမ်ားကို ဖယ္ရွားနိုင္ရန္နိုင္ငံေရးတည္ေဆာက္မႈတစ္ခုျပဳလုပ္ရန္ ဟားမတ္စ္ အဖဲြ႕ႏွင့္ အနည္းငယ္ညွိနိႈင္းေဆြးေႏြးေအာင္ျမင္မႈရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ ႏွင္ ့၂၀၀၇ ခုႏွုစ္အေစာပိုင္းတြင္ ဖာတာ ႏွင့္ ဟားမတ္စ္ ေထာက္ခံသူမ်ားၾကားအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ပါလက္စတိုင္းအမ်ားအျပားေသဆံုးခဲ့သည္။ ၂၀၀၇ ေဖေဖၚ ဝါရီလတြင္ အာဘတ္စ္ႏွင့္ ဟားမတ္စ္ နုိင္ငံေရး ဗ်ဴရိုအၾကီးအကဲ မစ္ရွယ္တို႕ ေဆာ္ဒီအာေရးဗ်တြင္ မကၠာသေဘာ တူညီခ်က္ကိုလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။ ယင္းသေဘာတူညီခ်က္အရ ဟားမတ္စ္ အဖြဲ႕ဝင္အစၥေမးဟာနီယာ(Ismail Haniya) က ဦးေဆာင္ေသာ ပါလက္စတိုင္းအမ်ဳိးသား ညီၫြတ္ေရးအစိုးရ(Palestinian National Unity Government-NUG) ကို ဖြဲ႕စည္းရန္သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္။ သို႕ေသာ္ ဂါဇာကမ္းေျမွာင္ေဒသတြင္ တိုက္ခုိက္မႈ မ်ားဆက္လက္ျဖစ္ပြားလွ်က္ရွိၿပီး ၂၀၀၇ ဇြန္လတြင္ ဟားမတ္စ္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ားကဂါဇာကမ္းေျမွာင္ေဒသ ရိွစစ္တပ္ႏွင့္ အစိုးရအေဆာက္အဦမ်ားအားလံုးကို အၾကမ္းဖက္ထိန္းခ်ဳပ္နုိင္ခဲ့သည္။ အာဘတ္စ္ က NUG ကိုဖ်က္ သိမ္းခဲ့ၿပီး တစ္သီးပုဂၢလ ဆာလမ္ ေဖးယက္(Salam Fayyad) ဦးေဆာင္ေသာ ပီေအ အစုိးရတစ္ရပ္ကို အေနာက္ဘက္ကမ္းတြင္ ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။ ဟားမတ္စ္ က NUG ဖ်က္သိမ္းမႈကိုလက္မခံခဲ့ေပ။ အီဂ်စ္က အႀကိမ္ ႀကိမ္ၾကားဝင္ေစ့စပ္ဖ်န္ေျဖေပးလ်က္ရွိေသာ္လည္း အုပ္စုႏွစ္စုမွာမူ တင္းမာလ်က္ရွိဆဲျဖစ္၏။ ဟားမတ္စ္တုိ႕က ဂါဇာကမ္းေျမွာင္ေဒသကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿမဲထိန္းခ်ဳပ္လ်က္ အာဘက္စ္ႏွင့္ ဖာတာတို႕က အေနာက္ဘက္ကမ္းတြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားလ်က္ရွိဆဲျဖစ္၏။ ေဖးယက္ႏွင့္ ၎၏ ပီေအအစိုးရက အေနာက္ဘက္ကမ္းေဒသတြင္လံုၿခံဳေရးႏွင့္ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားလုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။ အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္ ေဂ်ရုစလင္တြင္ ဂ်ဴးအေျခစိုက္ အိမ္ယာ ေဆာက္လုပ္ေရးမ်ားရပ္တန္႕မႈ မျပဳမျခင္း လက္္ရွိ အစၥေရးဝန္ႀကးီခ်ဳပ္ ေနတန္ယာဟု(Netanyahu) ႏွင့္ ညွိနိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမျပဳနိုင္ေၾကာင္း အာဘက္စ္ က ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ပထဝီအေနအထား။ ။
တည္ေနရာ။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း။ ေဂ်ာ္ဒန္နိုင္ငံ အေနာက္ဘက္
ေျမပံုအၫႊန္း။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း
ဧရိယာ။ ကုန္းေျမ = ၅၆၄၀ sq km
ေရ = ၂၂၀ sq km
စုစုေပါင္း = ၅၈၆၀ sq km
ထိစပ္နယ္ေျမ။ အစၥေရး ၃၀၇ km။ ေဂ်ာ္ဒန္ ၉၇ km
ကမ္းရိုးတန္း။ မရွိ (ကုန္းတြင္းပိတ္)
ရာသီဥတု။ အပူအေအးမွ်တ။ လတၱီက်ဳအလိုက္အပူခ်ိန္ႏွင့္ မိုးေရခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈရွိ။ ေႏြးေထြးေသာ ပူေသာ
ေႏြရာသီ။ ေအးေသာ မွ်တေသာ ေဆာင္းရာသီ
ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္။ အမ်ားအားျဖင့္ၾကမ္းတမ္းေသာ ျပတ္ေတာင္းေသာ ကုန္းျမင့္။ အေနာက္ဘက္တြင္ စုိက္ပ်ဳိးနိုင္
ေသာေျမအနည္းငယ္ရွိေသာ္လည္း အေရွ႕ဘက္တြင္ ကႏၱာရဆန္ေသာေျမ။
မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္။
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း။ ပင္လယ္ေသ = - ၄၀၈ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း။ ေတာလ္ အက္ဆာ ၁၀၂၂ m
သဘာဝအရင္းအျမစ္။ စိုက္ပ်ဳးိေျမ

လူ႕အရင္းအျမစ္။ ။
လူဦးေရ။ ၂၅၁၄၈၄၅ ဦးေရ (၂၀၁၀)
လူဦးေရတိုးနႈန္း။ ၂.၁၃ % (၂၀၁၀)
ေမြးဖြားနႈန္း။ ၂၄.၉၁/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ေသဆံုးနႈန္း။ ၃.၆၂/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ပ်မ္းမွ်အသက္။ က်ား = ၇၂.၇၆ ႏွစ္
မ = ၇၆.၉၂ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၄.၇၈ ႏွစ္ (၂၀၁၀)
လူမ်ဳိး။ အမည္သီးျခားမရွိ
တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး။ ပါလက္စတိုင္း အာရပ္ ႏွင့္ အျခား ၈၃ %။ ဂ်ဴး ၁၇ %
ကိုးကြယ္မႈ။ မြတ္စလင္ ၇၅ %(ဆြန္နီ)။ ဂ်ဴး ၁၇%။ ခရစ္ယာန္ႏွင့္ အျခား ၈%
ဘာသာစကား။ အာရပ္။ ဟီဘရူး။
ၿမိဳ႕ေတာ္။ မရွိ

Posted in: ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ား