Wednesday, 9 June 2010

ဗီယက္နမ္ (Vietnum)


ေနာက္ခံသမို္င္းအက်ဥ္း။ ။
၁၈၅၈ တြင္ဗီယက္နမ္ကို ျပင္သစ္တို႕စတင္ က်ဴးေက်ာ္ခဲ့ျပီး ၁၈၈၄ တြင္ အလံုးစံုသိမ္းပိုက္နိုင္ခဲ့သည္။ ၁၈၈၇ တြင္ျပင္သစ္အင္ဒိုခ်ဳိင္းနားကြ်န္းဆြယ္၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့သည္။ ဒုတိယကမာၻစစ္ၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ ဗီယက္ နမ္က လြတ္လပ္ေရးေၾကျငာခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ျပင္သစ္တို႕က ၁၉၅၄ အထိဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး ဟိုခ်ီမင္းဦး ေဆာင္ေသာ ကြန္ျမဴနစ္တပ္မ်ားက တုိက္ထုတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၄ တြင္ ခ်ဳပ္ဆိုေသာ ဂ်ီနီဗာသေဘာတူညီခ်က္အရ ေျမာက္ပိုင္းကြန္ျမဴနစ္ႏွင့္ ေတာင္ပိုင္း ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႕က်င္ေရးဟူ၍ ႏွစ္ပိုင္းကြဲထြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ အေမရိကန္တို႕ကေတာင္ ပိုင္း ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႕က်င္ေရးအစိုးရကိုအင္အားေတာင့္တင္းလာေစရန္ စီးပြားေရး၊ စစ္ေရး အရ ကူညီေထာက္ပံ့မႈျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၇၃ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္အရ အေမရိကန္စစ္တပ္မ်ား ျပန္လည္ဆုတ္ခြာခဲ့သည္။ ေနာက္ႏွစ္ႏွစ္ အၾကာတြင္ေတာင္ပိုင္းကို ေျမာက္ပိုင္းကြန္ျမဴနစ္တို႕ကသိမ္းပိုက္ခဲ့ၿပီး ကြန္ျမဴ နစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလက္ေအာက္တြင္ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းသိမ္းသြင္းခဲ့သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုျပန္လည္တည္ေထာင္နိုင္ခဲ့ ေသာ္လည္း ေခါင္းေဆာင္မႈမူဝါဒမ်ား အျငင္းပြားမႈမ်ား၊ ခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈမ်ား၊အထူးသျဖင့္ေတာင္ပိုင္းကုန္သည္ လူတန္းစား မ်ား နိုင္ငံအတြင္းမွ ထြက္ခြာသြားျခင္းတို႕ေၾကာင့္ ဆယ္စုႏွစ္ေက်ာ္ၾကာေအာင္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေနွးေကြးခဲ့ၿပီး နုိင္ငံတ ကာကလည္း အထီးက်န္မူဝါဒကိုက်င့္သံုးခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္မွစ၍ ဒိြဳင္မြိဳင္ေခၚ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးမူဝါဒ ကို ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ဗီယက္နမ္အစိုးရက စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈရွိေအာင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ အေျခခံတည္ေဆာက္မႈ ပံုသ႑န္မ်ားကိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ၍ေခတ္မီေအာင္ေဆာင္ရြက္ၿပီးကုန္စည္မ်ား ကို္ပို႕ကုန္ေစ်းကြက္တြင္ၿပိဳင္ဆိုင္နိုင္စြမ္းရွိ ေအာင္ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္။ အစိုးရအေနႏွင့္ အေသးစားဆႏၵျပမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရလွ်က္ရွိၿပီး ေျမယာအသံုးျပဳမႈအေပၚ တြင္ အျငင္းပြားလွ်က္ရွိၿပီး ေျဖရွင္းနိုင္စြမ္းမရွိေသးေပ။ အလယ္ပိုင္းကုန္းျမင့္ေဒသ မြန္တာနတ္လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ေတာင္ ပိုင္း ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚေဒသ ခမာကြမ္း လူမ်ဳိးစုမ်ားကလည္း ဆႏၵျပလွ်က္ရွိသည္။

ပထဝီအေနအထား။ ။
တည္ေနရာ။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ။ ထိုင္းပင္လယ္ေကြ႕၊ တိုကင္ပင္လယ္ေကြ႕၊ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္တို႕ႏွင့္ထိစပ္။
တရုတ္၊ လာအို၊ ကေမၺာဒီးယား တုိ႕ႏွင့္နယ္နိမိတ္ထိစပ္။
ေျမပံုအၫႊန္း။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ
ဧရိယာ။ ကုန္းေျမ = ၃၁၀ ၀၇၀ sq km
ေရ = ၂၁ ၁၄၀ sq km
ထိစပ္နယ္ေျမ။ ကေမၺာဒီးယား ၁၂၂၈ km။ တရုတ္ ၁၂၈၁ km။ လာအို ၂၁၃၀ km
ကမ္းရုိးတန္း။ ၃၄၄၄ km

ရာသီဥတု။ ေတာင္ဘက္တြင္ အပူပိုင္းေဒသရာသီဥတု။ ေျမာက္ဘက္တြင္ ပူ၍မိုးရြာေသာမုတ္သံုရာသီ (ေမလမွ
စက္တင္ဘာလအထိ)။ ေႏြးေထြး၍ ေျခာက္ေသြ႕ေသာ ရာသီ (ေအာက္တိုဘာလမွ မတ္လအထိ)
မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္။
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း။ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ = ၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း။ ဖန္စီပန္ = ၃၁၄၄ m
သဘာဝအရင္းအျမစ္။ ေဖာ့စဖိတ္။ ေက်ာက္မီးေသြး။ မန္ဂနိစ္။ ေဘာက္ဇိုက္သတၱဳ။ ခရိုမိုက္။ ကမ္းလြန္ေရနံႏွင့္
သဘာဝဓါတ္ေငြ႕။ သစ္။ ေရအားလွ်ပ္စစ္
လူ႕အရင္းအျမစ္။ ။
လူဦးေရ။ ၈၉ ၅၇၁ ဦးေရ (၂၀၁၀)
လူဦးေရမ်ားျပားမႈကမၻာ႕အဆင့္။ ၁၃
လူဦးေရတိုးနႈန္း။ ၁.၀၉၆ % (၂၀၁၀)
ေမြးဖြားနႈန္း။ ၁၇.၂၉/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ေသဆံုးနႈန္း။ ၅.၉၇/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ပ်မ္းမွ်အသက္။ က်ား = ၆၉.၄၈ ႏွစ္
မ = ၇၄.၆၉ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၁.၉၄ ႏွစ္ (၂၀၁၀)
လူမ်ဳိး။ ဗီယက္နမ္
တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး။ ခင္ (ဗီယက္) ၈၆.၂ %။ ေတး ၁.၉ %။ ထိုင္း ၁.၇ %။ ေမာင္ ၁.၅ %။ ခံုမ္ ၁.၄ %။ ဟိုိအာ
၁.၁ %။ နန္ ၁.၁ %။ မံႈ ၁ %။ အျခား ၄.၁ %
ကိုးကြယ္မႈ။ ဗုဒၶဘာသာ ၉.၃ %။ ကက္သိုလစ္ ၆.၇ %။ ဟုိအာဟာအို ၁.၅ %။ ကာအိုဒိုင္ ၁.၁ %။ ပရိုတက္စတင့္
၀.၅ %။ မြတ္စလင္ ၀.၁ %။ ဘာသာစကား ၈၀.၈ %
ဘာသာစကား။ ဗီယက္နမ္ (ရုံုးသံုး)။ အဂၤလိပ္။ ျပင္သစ္၊ တရုတ္၊ ခမာ၊ ေတာင္ေပၚစကားမ်ား(မြန္ခမာ ႏွင့္မေလးရွား
ပိုလီေနးရွင္း)
ၿမိဳ႕ေတာ္။ ဟႏြိဳင္း (Hanoi)
ဗာဂ်င္ကြ်န္းမ်ား
(Virgin Island)
ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း။ ။
၁၇ ရာတြင္ ဗာဂ်င္ကြ်န္းစုမ်ားကို အဂၤလိပ္ႏွင့္ ဒိန္းမတ္တ္ိ္ု႕ ခဲြေဝပိုင္ဆိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၈ ရာစုႏွင့္ ၁၉ ရာစု အေစာပိုင္းတြင္ ကြ်န္လုပ္သားတို႕၏အင္အားျဖင့္သၾကားလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ၿပီး ကြ်န္း၏အဓိကစီးပြားေရးျဖစ္ခဲ့သည္။ ၁၉၁၇ တြင္ ဒိန္းမတ္ပိုင္ဆိုင္ေသာ ကြ်န္း၏အပိုင္းမ်ားကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဝယ္ယူခဲ့သည္။ ၁၈၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ကြ်န္စံနစ္ဖ်က္သိမ္းၿပီးေနာက္ စီးပြားေရးဆုတ္ယုတ္လာခဲ့သည္။
ပထဝီအေနအထား။ ။
တည္ေနရာ။ ကာရစ္ဘီယံ။ ကာရစ္ဘီယံပင္လယ္ႏွင့္ ေျမာက္ အတၱလႏၱိတ္ သမုဒၵရာၾကားတြင္ရွိ။ ပူအာတို ရီကို၏
အေရွ႕ဘက္
ေျမပံုအၫႊန္း။ အေမရိကတိုက္ အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ကာရစ္ဘီယံ
ဧရိယာ။ ကုန္းေျမ = ၃၄၆ sq km
ေရ = ၁၅၆၄ sq km
စုစုေပါင္း = ၁၉၁၀ sq km
ထိစပ္နယ္ေျမ။ မရွိ
ကမ္းရိုးတန္း။ ၁၈၈ km
ရာသီဥတု။ အပူေလ်ာ့ပိုင္း။ အေရွ႕ဘက္ကုန္သည္ေလ တိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ အပူအေအးမွ်တ။ စုိထိုင္းဆေလ်ာ့နည္းၿပီး
ရာသီအလိုက္ အပူခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈအနည္းငယ္ရွိ။ စက္တင္ဘာလမွ နိုဝင္ဘာလအထိ မိုးရာသီ
ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေတာင္းကုန္းမ်ား၊ ေတာင္မ်ား ေပါမ်ားၿပီး ေျမျပင္ညီရွားပါး
မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ ျခားနားခ်က္။
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း။ ကာရစ္ဘီယံပင္လယ္ = ၀ m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း။ ကေရာင္း ေတာင္ = ၄၇၅ m
သဘာဝအရင္းအျမစ္။ ေနေရာင္ျခည္။ သဲ။ ပင္လယ္။ ပင္လယ္လိႈင္း။
လူ႕အရင္းအျမစ္။ ။
လူဦးေရ။ ၁၀၉ ၇၇၅ ဦးေရ (၂၀၁၀)
လူဦးေရတိုးနႈန္း။ - ၀.၀၆၁ % (၂၀၁၀)
ေမြးဖြားနႈန္း။ ၁၁.၆၁/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ေသဆံုးနႈန္း။ ၆.၉၆/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၁၀)
ပ်မ္းမွ်အသက္။ က်ား = ၇၆.၁၄ ႏွစ္
မ = ၈၂.၄၁ ႏွစ္
စုစုေပါင္း = ၇၉.၁၉ ႏွစ္ (၂၀၁၀)
လူမ်ဳိး။ ဗာဂ်င္ကြ်န္းသား (အေမရိကန္နိုင္ငံသား)
တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိး။ လူမည္း ၇၆.၂%။ လူျဖဴ ၁၃.၁%။ အာရွ ၁.၁%။ အျခား ၆.၁ %။ ေသြးေႏွာ ၃.၅ %
ကိုးကြယ္မႈ။ ဘက္ပတစ္ ၄၂%။ ရိုမန္ကက္သိုလစ္ ၃၄%။ အပစ္စကိုလီယန္ ၇%
ဘာသာစကား။ အဂၤလိပ္ ၇၄.၇%။ စပိန္ ၁၆.၈%။ ျပင္သစ္ ၆.၆%။ အျခား ၁.၉%
ၿမိဳ႕ေတာ္။ ရွားေလာ့ အမၼလီယာ (Charlotte Analie)

0 comments:

Post a Comment

Share

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites