Morocco

၁၅၅။ ေမာ္ရိုကို
(Morocco)

ေနာက္ခံသမိုင္းအက်ဥ္း

ေျမာက္အာဖရိကတြင္ အာရပ္တို႔ အုပ္စိုးျပီး ရာစုႏွစ္တစ္ခုၾကာ ေအဒီ ၇၈၈ တြင္ ေမာ္ရိုကို၌ မင္းဆက္စတင္အုပ္္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ (၁၆) ရာစုတြင္ ဆာအဒီ မင္းဆက္ အာမတ္အယ္ - မန္ဆာ (Ahmad Al-Mansur) လက္ထက္တြင္ ျပည္ပက်ဴးေက်ာ္သူမ်ားကို ေမာင္းထုတ္၍ ေရႊေခတ္ထူေထာင္ခဲ့သည္။ ၁၈၆၀ တြင္ ေမာ္ရိုကို ေျမာက္ပိုင္းကို စပိန္က သိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီး ဥေရာပအင္အားၾကီးမ်ားႏွင့္ ရာစုႏွစ္၀က္အၾကာ ကုန္သြယ္ေရးျပိဳင္ဘက္မ်ား ျဖစ္လာခဲ့ျပီး ေမာ္ရိုကို ကို အခ်ဳပ္ျခာအာဏာ တစ္ျဖည္းျဖည္းေလ်ာ့ပါးလာခဲ့သည္။ ၁၉၁၂ ခုတြင္ ျပည္သစ္ ထီးရိပ္ခို ႏိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့သည္။ ရွည္လွ်ားလွေသာ လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲခဲ့ရျပီး ၁၉၅၆ တြင္ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့သည္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကူးသန္းဆက္သြယ္ေရး ျမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေသာ တန္ဂ်ီယာ ႏွင့္ စပိန္ပိုင္း နယ္ေျမမ်ားကိုလည္း ၎ႏွစ္ထဲမွာပင္ ျပန္လည္ေပးအပ္ခဲ့ရသည္။ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ေမာ္ရိုကိုက အေနာက္ဘက္ ဆာဟာရ သို႔ နယ္ေျမခ်ဲ့ထြင္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ နယ္ေျမႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေနာက္ဆံုး အဆံုးအျဖတ္ ခ်မွတ္ထားျခင္းအေပၚ တစ္စံုတစ္ရာ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္မႈ မျပဳရေသးေပ။ ၁၉၉၀ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ခဲ့ျပီး ၁၉၉၇ တြင္ ပထမဦးဆံုးအၾကိမ္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကသည္။ ဆဌမေျမာက္ မိုဟာမက္ ဘုရင္လက္ေအာက္တြင္ လူ႔အခြင့္အေရး ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား တိုးတက္လာျပီး လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုေရးသားခြင့္လည္း အေတာ္အတန္ရရွိ၏။ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေသာ္လည္း အျမင့္ဆံုးေသာ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို ဘုရင္က ခ်ဳပ္ကိုင္္ထားဆဲျဖစ္၏။

ပထ၀ီအေနအထား
တည္ေနရာ
ေျမာက္အာဖရိက ၊ ေျမာက္အတၱလႏိၱတ္သမုဒၵရာ ၊ ေျမထဲပင္လယ္တို႔ႏွင့္ထိစပ္။ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယားႏွင့္ ဆာဟာရ အေနာက္ဘက္တို႔ၾကား

ေျမပုံအညႊန္း
အာဖရိက။

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ ၄၄၆,၃၀၀ sq km
ေရ ၂၅၀ sq km
ဧရိယာက်ယ္ျပန္႔မႈ ကမၻာ့အဆင့္ ၆၄

ထိစပ္နယ္ေျမ
အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား ၁၅၅၉km
အေနာက္ဆာဟာရ ၄၄၃ km
(စီအူတာ) စပိန္ ၆.၃ km
(မီလီလာ) စပိန္ ၉.၆ km
စုစုေပါင္း ၂,၀၁၇.၉ km

ကမ္းရိုးတန္း
၁၈၃၅ km

ရာသီဥတု
ေျမထဲပင္လယ္ရာသီဥတု ၊ အတြင္းပိုင္းတြင္ ရာသီဥတု ပိုမိုဆိုး၀ါး။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း ဆက္ခါတာ ၅၅m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း ဂ်က္ဘယ္ေတာ့ကယ္ ၄၁၆၅ m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
ေဖါ့စဖိတ္ ၊ သံရိုင္း ၊မန္ဂနိ၊ ခဲ ၊ သြပ္၊ ငါး ၊ဆား။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ ၃၄,၈၅၉,၃၆၄ (၂၀၀၉)
လူဦးေရ ၾကီးမားမႈ ကမၻာ့အဆင့္ ၃၆
လူဦးေရတိုးႏႈန္း ၁.၄၇၉% (၂၀၀၉)
ေမြးဖြားႏႈန္း ၂၀.၉၆/ ၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ေသဆံုးႏႈန္း ၅.၄၅/၁၀၀၀ ဦးေရ (၂၀၀၉)
ပွ်မး္မွ်အသက္ က်ား ၉၆.၄၂ ႏွစ္
မ ၇၄.၃ ႏွစ္
စုစုေပါင္း ၇၁.၈ ႏွစ္ (၂၀၀၉)

လူမ်ိဳး
ေမာ္ရိုကို

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
အာရပ္ဘာသာ ၉၉.၁ %
အျခား ၀.၇%
ဂ်ဴး ၀.၂%

ကိုးကြယ္မႈ
မြတ္ဆလင္ ၉၈.၇%
ခရစ္ယာန္ ၁.၁%
ဂ်ဴး ၀.၂%

ဘာသာစကား
အာရပ္ (ရံုးသံုး) ဘာသာ

ျမိဳ႕ေတာ္
ရာဘတ္ (Rabat)

Posted in: ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ား