Georgia

၈၂။ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ
(Georgia)

ေနာက္ခံသမိုင္း အက်ဥ္း

ယေန႔ ေဂ်ာ္ဂ်ီ ႏိုင္ငံသည္ ေရွးေဟာင္း ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္မ်ားျဖစ္ေသာ ေခါလစစ္ ႏွင့္ ကာတၱလီ - အိုင္ဘီရီးယားတို႔ျဖစ္ၾကသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ ပထမရာစုအတြင္း ရိုမန္တို႔၏ ဩဇာလႊမ္းမိုးမႈ ေအာက္က်ေရာက္ခဲ့သည္။ ၃၃၀ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ခရစ္ယာန္ဘာသာသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘာသာျဖစ္လာခဲ့သည္။ ပါရွန္း ၊ အာရပ္ ႏွင့္ တာစ့္ တို႔၏ က်ဴးေက်ာ္မႈမ်ားျပီးေနာက္ ၁၁ ရာစုမွ ၁၃ ရာစု အထိ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ေရႊေခတ္ျဖစ္ခဲ့ျပီး ၁၂၃၆ တြင္ မြန္ဂို က်ဴးေက်ာ္မႈခံရသည္။ ထို႔ေနာက္ ေအာ္တိုမန္ ႏွင့္ ပါရွား အင္ပါယာႏွစ္ခုမွေဂ်ာ္ဂ်ီယားေဒသအေပၚဩဇာလႊမ္းမိုးႏုိင္ရန္ အျပိဳင္အဆိုင္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည္။ (၁၉) ရာစု အေရာက္တြင္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာသည္ ရုရွအင္ပါယာသို႔သြတ္သြင္း ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ရုရွ ေတာ္လွန္ေရးျပီးေနာက္ ၁၉၁၈ မွ ၁၉၂၁ အထိ သံုးႏွစ္မွ် လြတ္လပ္ေရးရရွိျပီး ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ ျပိဳကြဲသြားခ်ိန္အထိ ျပည္ေထာင္စုအတြင္း အဓမၼ သြတ္သြင္းျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလအတြင္း တည္ဆဲေဂ်ာ္ဂ်ီယာအစိုးရ၏ အမ်ိဳးသား ဥပေဒလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပဲြအေပၚ ၾကိဳးကိုင္ ခ်ယ္လွယ္ရန္ ၾကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ လူထုအံုၾကြမႈၾကီး ေပၚေပါက္လာခဲ့ျပီး ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ကတည္းက သမၼတတာ၀န္ ယူထားေသာ အက္ဒြါ႔ ရွီဗါ့နတ္ဇီ နႈတ္ထြက္ေပးခဲ့ရသည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မိုက္ခီးဆားကက္ရွ္ဗီး (Mikheil Saakashvil) က အျပတ္အသတ္ အနိင္ရရွိျပီး ၎၏ အမ်ိဳးသားလႈပ္ရွားမႈပါတီ(Nstional Mouemenf party) ႏွင့္အတူအာဏာ ရလာခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေရးရျပီးကတည္းက စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ ေဖၚေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ တုိးတက္မႈ ရရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အက္ခါဇီးယား ႏွင့္ ေတာင္အိုဆက္ရွား ခဲြထြက္နယ္ေျမႏွစ္ခု ကို ရုရွက ေထာက္ပံ့အားေပးထားသျဖင့္ တိုးတက္မႈအတြက္ အတားအဆီး ျဖစ္လ်က္ရွိ ခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေႏြရာသီအတြင္းက ရုရွ ႏွင့္ ခဲြထြက္ေရးသမားတို႔၏ အဖ်က္အေမွာက္ လုပ္ငန္းမ်ားအား ဩဂုတ္လ အေစာပိုင္းတြင္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာအစိုးရက စစ္ေရးအရျပန္လည္တုိက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ရုရွ က ခဲြထြက္နယ္ေျမ မ်ားကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ရံုသာမက ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ နယ္ေျမမ်ားကိုပါ သိမ္းယူခဲ့သည္။ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာနယ္ေျမမ်ားအေပၚမွ ရုရွတပ္မ်ားျပန္လည္ရုပ္သိမ္းေပးခဲ့ျပီး ၂၀၀၈ ဩဂုတ္လ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ အက္ခါဇီးယား ႏွင့္ ေတာင္အိုဆက္ရွား နယ္ေျမမ်ားကို လြတ္လပ္ေရး နယ္ေျမမ်ားအျဖစ္ ရုရွက တစ္ဖတ္သတ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးခဲ့သည္။ ဤလုပ္ေဆာင္ ခ်က္အေပၚ ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အမ်ားစုႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကအျပင္းအထန္ျပစ္တင္ ရႈတ္ခ်ခဲ့ ၾကသည္။

ပထ၀ီ အေနအထား
တည္ေနရာ
အေနာက္ေတာင္အာရွ ။ ပင္လယ္နက္ႏွင့္ထိစပ္ ။ တူရကီ ႏွင့္ ရုရွႏိုင္ငံတို႔အၾကား။

ေျမပံုအညႊန္း
အာရွ ။

ဧရိယာ
ကုန္းေျမ - 69,700 sq km
ေရ - 0 sq km
စုစုေပါင္း - 69,700 sq km

ထိစပ္နယ္ေျမ
အာေမနီးယား - 164 km
အဇာဘိုင္ဂ်န္ - 322 km
ရုရွ - 723 km
တူရကီ - 252 km

ရာသီဥတု
ေႏြးေထြး၍သာယာေသာရာသီဥတုရွိ။ ပင္လယ္နက္ကမ္းေျခတြင္ ေျမထဲပင္လယ္ ႏွင့္ တူေသာ ရာသီဥတုရွိ။


ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္
ေျမာက္ဘက္တြင္ ေကာ့ေကးဆပ္ ေတာင္ၾကီးမ်ား ႏွင့္ ေတာင္ဘက္တြင္ ေကာ့ေကးဆပ္ေတာင္ငယ္မ်ားရွိ၍ အလြန္ေတာင္ထူထပ္။ အေနာက္ဘက္တြင္ေကာ္စီဒါ ေျမနိမ့္ပိုင္းသည္ ပင္လယ္နက္သို႔ဆင္းသက္သြားသည္။ အေရွ႕ဘက္တြင္ မကၡဗာရီျမစ္၀ွမ္း။ ေတာင္ကုန္းမ်ားေျခရင္းျဖစ္ေသာေကာ္စီဒါ ေျမနိမ့္ေဒသသည္ ေတာင္ၾကား ျမစ္ေရလႊမ္းရာေျမျပန္႔ျဖစ္၍ ေျမဩဇာ အထူးေကာင္းမြန္။

မ်က္ႏွာျပင္အျမင့္ျခားနားခ်က္
အနိမ့္ဆံုးအပိုင္း ပင္လယ္နက္ - 0 m
အျမင့္ဆံုးအပိုင္း မတၱ ရွကၡဟာရာေတာင္ - 5,210 m

သဘာ၀အရင္းအျမစ္
သစ္ေတာ ၊ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ၊ မန္ဂနိသတၱဳသိုက္ ၊ သံရိုင္း ၊ ေၾကးနီ ၊ေက်ာက္မီးေသြး ႏွင့္ ေရနံ အနည္းငယ္ ၊ လက္ဖက္ ႏွင့္ ေရွာက္ ၊သံမရာစိုက္ပ်ိဳးနိင္ေသာ ကမ္းေျခ ေျမဆီလႊာ ႏွင့္ ရာသီဥတု။

လူ႔အရင္းအျမစ္
လူဦးေရ 4,630,841 (2008)
လူဦးေရတိုးႏႈန္း 0.325 % (2008)
ေမြးဖြားနႈန္း 10.62 / 1000 ဦးေရ (2008)
ေသဆံုးႏႈန္း 9.15 / 1000 ဦးေရ (2008)
ပွ်မ္းမွ်အသက္ က်ား - 73.21 ႏွစ္
မ - 80.26 ႏွစ္
စုစုေပါင္း - 76.61 ႏွစ္ (2008)

လူမ်ိဳး
ေဂ်ာ္ဂ်ီယန္း

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး
ေဂ်ာ္ဂ်ီယန္း - 83.8 %
ေအဇီရီ - 6.5 %
အာေမးနီးယန္း - 5.7 %
ရုရွ - 1.5 %
အျခား - 2.5 %

ကိုးကြယ္မႈ
ေအာ့သိုေဒါ့ - 83.9 %
မြတ္စလင္ - 9.9 %
အာေမးနီးယန္း - ေဂ်ာ္ဂ်ီယန္း - 3.9 %
ကက္သလစ္ - 0.8 %
အျခား - 0.8 %
ဘာသာမဲ့ - 0.7 %

ဘာသာစကား
ေဂ်ာ္ဂ်ီယန္း - 71 % (ရံုးသံုး) ၊ရုရွ - 9 %
အာေမးနီးယန္း - 7 % ၊ ေအဇီရီး - 6 %
အျခား - 7 %

ျမိဳ႕ေတာ္
တီဘီလီဆီ (T ‘ bilisi)

Posted in: ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ား